Illegale handwassers drijven Belgische wasbedrijven tot wanhoop

Het probleem van illegale handwassers in België drijft carwash-ondernemers tot wanhoop. Lens Dietmar (54) zit met één van zijn wasstraten ‘Dietmar’s Car Cleaning’ in Hever, vlakbij Mechelen. Speciaal door het zogeheten ‘pakiwash-probleem’ heeft hij besloten om bestuurslid te worden bij de nieuwe Belgische carwashbond BBRV. Daar geven meerdere carwash-eigenaars aan dezelfde problemen te ondervinden. Vakblad CarwashPro ging naar de zuiderburen om te kijken hoe groot het probleem eigenlijk is.

Dietmar wil het probleem aanpakken om zijn kinderen een goede toekomst te bieden als carwash-ondernemer. “De illegale bedrijfjes concurreren ons kapot met onrealistisch goedkope bedragen.Ik heb er weleens een paar medewerkers gesproken die liever ergens anders wilden werken voor een beter salaris.”

De illegale handwash wordt in België ‘pakiwash’ genoemd, omdat de handwassers veelal een Pakistaanse afkomst hebben. Ze morgen volgens de wet slechts tien auto’s per dag wassen om legaal te opereren. In praktijk wassen ze meestal veel méér voertuigen en maken ze bovendien gebruik van personeel dat geen geldige verblijfsvergunning heeft.

Drie in één straat

Wanneer je niet uit de omgeving van Hever komt, is de kans groot dat je überhaupt nog nooit van het kleine plaatsje hebt gehoord. Toch is zelfs hier het probleem van illegale handwassers aanwezig, en niet zo’n beetje ook. Aan één lange straat zijn al drie verschillende handwashes gevestigd.

Lens Dietmar geeft CarwashPro een korte tour langs de illegale bedrijven in zijn omgeving en langs een plek waar het probleem nog veel groter is: Mechelen. Zelfs wanneer wij er zijn, zien we de politie gewoon langs de illegale handwassers rijden zonder dat wordt ingegrepen. Het is nogal confronterend om te zien hoe makkelijk het gaat en op hoeveel plekken de washes gevestigd zijn.

Herkennen

In eerste instantie is het probleem voor Nederland onbekend. In ons land speelt dit nauwelijks. We gaan daarom in België op pad om een tour te maken langs illegale handwassers. De verboden bedrijven zijn in eerste instantie moeilijk te herkennen, maar met beetje uitleg is het vrij gemakkelijk. Dietmar legt uit: “Er is een trend te zien. Vaak zitten de illegale wasbedrijven bij een tankstation dat wat goedkoper is, in veel gevallen bij een onbemande pomp. Daarnaast bevinden zich vaak nachtwinkeltjes bij dit soort wasgelegenheden. Deze combinatie is op heel veel plekken te zien, ook in Hever.”

Buiten de trend, die ook wij opmerken tijdens onze tour, is er nóg een opvallende manier waarop de illegale bedrijven te herkennen zijn. “Bij iedere pakiwash is een caravan geplaatst. In deze vaak krakkemikkige keet leven de wassers min of meer.” Wanneer er geen klanten zijn, zitten de meeste wassers binnen te wachten. Ook dit valt op als we langsrijden. Op de dag van ons bezoek is het weer niet goed en zeker in de regio Hever is niet veel bedrijvigheid. De wassers wachten dan ook in de caravan op klandizie.

Wetten en regels

De locaties zijn volgens de carwash-uitbater ook niet in de haak. “Als je puur naar de regels kijkt, zie je dit al. Ze lappen de regels aan hun laars. Een handwash mag volgens de wet uitsluitend in een gebied zitten met een bestemming die geschikt is voor industrie. Nu zie je ze voornamelijk in woonwijken, tussen de normale huizen. Dat klopt al niet.”

Dietmar heeft de handwashes als onkruid zien groeien in zijn nabije omgeving. Ze mogen weliswaar maximaal tien auto’s per dag wassen, maar in praktijk halen ze dat aantal binnen een uur. “Niemand houdt er toezicht op.” Als het om veiligheidsvoorschriften en werkomstandigheden gaat, blijken er volgens de ondernemer al helemaal geen maatregelen genomen. “Ze hebben bijvoorbeeld geen werkschoenen of bedrijfskleding.”

Bij veel van de illegale bedrijven gaat het om een drieluik. Vaak zijn er naast de handwash een tankstation en een nachtwinkel gevestigd.

Afgezien van de illegale autowassers is de ondernemer zeker niet vies van concurrentie. “Ik gun iedereen het beste en er is hier zeker ruimte voor meerdere carwashes. Maar het moet wel eerlijk blijven.” Vooral op het gebied van de prijzen botst het tussen de handwassers en de locaties met een professionele wasinstallatie.

Dietmar geeft als voorbeeld de recente opening van een reguiere wasstraat in de buurt. “Bij wijze van actie kon de auto gewassen worden voor slechts 8 euro, een tijdelijke actie. De handwashes die bij hem op slechts enkele honderden meters gevestigd zijn, verlaagden hun prijzen naar 7 euro. Voor die prijs wassen ze met twee mensen de auto. Dat zou voor een legale carwash nooit rendabel zijn.”

Schrijnend

Ondanks alles heeft de carwash-ondernemer ook met de illegale wassers te doen. “Afgelopen winter reed ik langs één van de bedrijfjes. Tot mijn verbazing stonden daar twee medewerkers in teenslippers in de vrieskou auto’s met de hand te wassen. Ook in de bloedhitte staan ze onoverdekt en in de brandende zon. Ik heb in de winterperiode één van de wassers over de vloer gehad. Hij wilde toch eigenlijk wel voor een fatsoenlijk bedrijf komen werken.” Dietmar raakte met de man van Pakistaanse komaf aan de praat.

Hij kwam er zo achter dat de een deel van de werknemers slechts 30 euro per dag verdienen. “Ze maken wel dagen van zo’n twaalf uur in totaal, zeven dagen per week. In de ochtend worden ze door een busje afgezet bij de locatie. Aan het einde van de dag worden ze weer opgehaald.” Wat de ondernemer ook opviel, was dat een aantal wassers een Engels paspoort heeft. “In Engeland hebben de pakiwashes al voor veel problemen gezorgd in de carwash-sector. Een deel van hen heeft zich verplaatst naar België. Ik ben bang dat door de Brexit het probleem straks nog groter wordt hier.”

Het is onmogelijk om voor dergelijke prijzen auto’s te wassen

Uit het gesprek dat hij met de eerdergenoemde, ontevreden Pakistaanse wasser had, bleek ook onder wat voor omstandigheden hij verblijft. “Van het enorm magere salaris dat deze wasser ontvangt, moet hij ook best een flink gedeelte afdragen. Voor de woning moet ruim 200 euro per maand worden betaald.” Hij is daarop zelf gaan kijken bij het huis waar de wassers naar toe werden gebracht. Wat hij daar zag, maakte hem woedend. “De mensen verbleven er met ruim twintig personen en sliepen met ruim zeven personen op een kamer in een huisje dat voor een klein gezin nog niet groot genoeg zou zijn.”

Ook uit recente berichten van de Belgische politie blijkt dat de illegale handwashes soms gepaard gaan met mensenhandel. De politie voerde controles uit en bij tenminste één zaak bleek hier inderdaad sprake van te zijn. Deze handwash werd meteen gesloten. Dietmar maakte zo’n sluiting eerder mee.

“Het frappante is dat na een aantal weken vaak in de buurt een andere handwash opduikt. Mensen die illegaal in dienst waren, krijgen van de politie een formulier waarin ze wordt gevraagd binnen een bepaald aantal dagen het land te verlaten. Maar dit gebeurt niet. Sommigen hebben al tien van dergelijke verzoeken. Er is geen handhaving.”

Controle

Een tijd geleden kreeg Dietmar’s Car Cleaning enkele inspecteurs van verschillende overheden over de vloer voor een controle. “Wij moeten aan zoveel wetten en regels voldoen en dat doen we ook. Ik was daarom wel blij dat ze kwamen controleren.” Hij was in de veronderstelling dat de controleurs alle wasgelegenheden zouden aandoen, dus ook de handwasbedrijfjes. “Ze vonden het al vreemd dat ik zo blij was. Dat veranderde snel toen de inspecteurs aangaven alleen wasstraten te controleren en niet de handwashes.”

Dietmar raakte enige tijd geleden aan de praat met één van de handwas-uitbaters. “Er stond een man in mijn carwash. Hij wilde mij spreken.” De man blies gelijk hoog van de toren. “Ik kom jouw carwash kopen. Ik vertelde hem dat dit best kon, voor tien miljoen euro. Vervolgens werd hij boos en droop snel af. Hiermee is wel te zien dat ze zich meer organiseren. Ze voelen de hete adem in hun nek en proberen nu het legale circuit te betreden. Onlangs verkocht een collega ondernemer zijn wasbedrijf aan een Pakistaan. Zijn roll-over is gesloopt en vervangen door een handwash.”

Brutaal

Dietmar houdt zijn hart vast nu hij binnenkort op vakantie gaat. Vorige jaar haalde één van de illegale handwashes een smerig trucje bij hem uit. “Toen ik van vakantie terugkwam, was mijn vakantiegevoel meteen verdwenen. Ze hadden vlak voor mijn carwash een bord gezet met daarop: Hand car-wash 1 minuut, met een pijl erbij. Alsof wij ze daar naar toe stuurden.” Bezoekers die het terrein van Dietmar’s Car Cleaning opreden, kwamen het bord al snel tegen. Het leek daarom of de carwash-ondernemer zijn klanten in zijn vakantie verwees naar de handwassers.

Niet alleen raakte hij door het bord klanten kwijt. Tijdens zijn vakantie besloot zijn illegale concurrent te stunten met de prijs. “Bij iedereen in de omgeving lag een flyer in de bus; Why you pay more, zomeractie 4,99 euro in plaats van 9 euro. Een absurd bedrag natuurlijk. Daar kun je geen auto’s voor wassen.” Door de actie raakte hij het prijsbewuste gedeelte van zijn klandizie kwijt. “Wij kunnen met onze kosten de machines niet voor dat bedrag laten draaien. Het probleem moet stoppen. Ik wil dat als mijn kinderen dit bedrijf overnemen, er een mooi bedrijf is, in een eerlijke markt.”

Lees ook:

Wil je ook elke week de gratis nieuwsbrief van CarwashPro ontvangen? Vul hier jouw e-mailadres in:

Auteur: Thom Mandos

Autoliefhebber met een voorkeur voor een schone auto. Thom Mandos is vaste redacteur van vakblad CarwashPro en zo nu en dan schrijft hij voor wat andere titels van ProMedia.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.